سفته حسن انجام کار چیست؟ راهنمای کامل سفته ضمانت کاری، نحوه ی نوشتن و شرایط وصول آن
- قوانین کار و بیمه
- سمیه عبدالوند
- 15دقیقه
آیا کارفرما هنگام استخدام از شما سفته می خواهد؟ قبل از امضای سفته، این نکات حقوقی را بدانید.
یکی از موضوعاتی که بسیاری از کارجویان هنگام استخدام با آن روبه رو میشوند، درخواست سفته ضمانت حسن انجام کار است. ممکن است در جلسه ی استخدام به شما بگویند برای شروع همکاری باید یک سفته با مبلغ مشخص تحویل دهید؛ اما آیا میدانید این سفته دقیقاً چه تعهدی برای شما ایجاد می کند؟ اگر روزی از شرکت استعفا دهید یا همکاریتان با کارفرما به پایان برسد، تکلیف سفته چه میشود؟ آیا کارفرما میتواند هر زمان که بخواهد آن را به اجرا بگذارد؟
واقعیت این است که بسیاری از افراد برای از دست ندادن فرصت شغلی، بدون بررسی شرایط سفته را امضا می کنند. درحالی که چند اقدام ساده پیش از تحویل سفته می تواند از بروز اختلاف های حقوقی در آینده جلوگیری کند.
در این مقاله از دوامضا، مرجع تخصصی قانون کار و روابط کار، به طور کامل توضیح می دهیم سفته چیست، چرا کارفرماها از کارگران و کارمندان سفته می گیرند، چگونه باید سفته ضمانت کاری را بنویسید، در چه شرایطی امکان مطالبه وجه آن وجود دارد و اگر قبلاً سفته سفید امضا داده اید، چه نکاتی را باید بدانید.
برای مشاوره تخصصی اداره کار
همین حالا شماره تماس خود را وارد کنید تا کارشناسان مجموعه در سریع‌ترین زمان ممکن با شما تماس بگیرند.
سفته چیست؟
سفته یا فته طلب، یکی از اسناد تجاری است که به موجب آن، صادرکننده تعهد میکند مبلغ مشخصی را در موعد معین یا عندالمطالبه به شخص تعیین شده یا دارنده ی مجاز سند پرداخت کند.
مطابق ماده ۳۰۷ قانون تجارت، سفته سندی است که امضا کننده به موجب آن تعهد میکند مبلغی را در موعد معین یا عندالمطالبه در وجه حامل، شخص معین یا به حواله کرد او پرداخت کند.
به زبان ساده، وقتی سفته ای را امضا می کنید، یک تعهد مالی ایجاد می کنید که آثار حقوقی دارد. بنابراین، نباید آن را صرفاً یک برگه ی اداری برای تکمیل مدارک استخدامی بدانید.
سفته در موقعیت های مختلفی استفاده می شود؛ برای مثال:
- پرداخت یا تضمین پرداخت بدهی
- تضمین تعهدات قراردادی
- ضمانت انجام کار در زمان استخدام
- تضمین برخی تعهدات در معاملات تجاری
البته سفته ای که برای پرداخت بدهی صادر میشود، از نظر هدف و شرایط مطالبه با سفته ای که برای ضمانت انجام کار در اختیار کارفرما قرار می گیرد، تفاوت دارد.
سفته حسن انجام کار چیست؟
سفته حسن انجام کار، سفته ای است که معمولاً کارفرما هنگام استخدام از کارگر یا کارمند دریافت می کند تا انجام تعهدات مشخص شغلی تضمین شود.
برای مثال، فرض کنید در یک شرکت استخدام شده اید و مسئولیت نگهداری از تجهیزات، تحویل کالا یا انجام وظایف مشخصی را بر عهده دارید. کارفرما ممکن است برای تضمین تعهدات شما، سفته ای با مبلغ معین درخواست کند.
در این شرایط، سفته برای پرداخت یک بدهی قطعی صادر نشده، بلکه هدف از آن تضمین انجام تعهدات است.
با این حال، یک نکته ی مهم را فراموش نکنید: سفته ضمانت کاری به این معنا نیست که کارفرما می تواند صرفاً به دلیل نارضایتی از عملکرد شما، تمام مبلغ آن را بدون بررسی شرایط قانونی مطالبه کند. هدف صدور سفته، مفاد قرارداد و مدارک مربوط به اختلاف در بررسی موضوع اهمیت دارند.
چرا کارفرما از کارگر سفته می گیرد؟
دلایل درخواست سفته در شرکت های مختلف یکسان نیست. بعضی کارفرماها نگران خسارت احتمالی به تجهیزات و اموال شرکت هستند. برخی دیگر می خواهند تعهدات مربوط به محرمانگی اطلاعات یا مسئولیت های مالی کارکنان مشخص باشد.
برای مثال، ممکن است از یک مسئول انبار بابت تحویل صحیح کالاها یا از یک نیروی مالی بابت انجام تعهدات مرتبط با مسئولیت های شغلی، سفته دریافت شود.
اما درخواست سفته باید با نوع مسئولیت و تعهدات موردنظر ارتباط داشته باشد. صرف استخدام شدن در یک شرکت به این معنا نیست که کارفرما می تواند بدون توضیح، هر مبلغی را به عنوان ضمانت از شما دریافت کند.
آیا گرفتن سفته برای استخدام قانونی است؟
این سؤال برای بسیاری از کارجویان مطرح است: آیا کارفرما اجازه دارد هنگام استخدام از من سفته بگیرد؟
قانون کار حکم مستقلی که دریافت سفته از کارگر را در همه شرایط ممنوع یا بدون قیدوشرط مجاز اعلام کند، ندارد. بنابراین، نمی توان هر نوع درخواست سفته را غیرقانونی دانست یا تصور کرد که هر سفته ای که هنگام استخدام دریافت می شود، در هر شرایطی قابل مطالبه است.
برای بررسی موضوع باید هدف دریافت سفته، توافق طرفین، تعهدات شغلی و شرایط قانونی مطالبه ی آن را در نظر گرفت.
برای مثال، اگر کارفرما بابت مسئولیتی مشخص سفته دریافت کند و شرایط استفاده از آن را در قرارداد بنویسد، وضعیت با زمانی که سفته ای سفید امضا و با مبلغ نامشخص دریافت می شود، متفاوت است.
از طرف دیگر، ارائه ی سفته به کارفرما به معنای از دست دادن حقوق قانونی کارگر نیست. کارفرما نمی تواند صرفاً به دلیل دریافت سفته، حقوق، بیمه، عیدی یا سنوات قانونی کارگر را نادیده بگیرد.
بنابراین، پیش از تحویل سفته بهتر است از کارفرما بخواهید موارد زیر را روشن کند:
- سفته دقیقاً بابت چه تعهدی دریافت می شود؟
- مبلغ آن چگونه تعیین شده است؟
- در چه شرایطی امکان مطالبه ی وجه وجود دارد؟
- چه کسی گیرنده ی سفته است؟
- سفته چه زمانی و با چه شرایطی به شما بازگردانده می شود؟
اگر پاسخ روشنی برای این پرسش ها وجود ندارد، پیش از امضا شرایط را با دقت بیشتری بررسی کنید.
مبلغ سفته حسن انجام کار چقدر باید باشد؟
یکی از نگرانی های رایج کارجویان، مبلغ سفته ای است که کارفرما درخواست میکند.
برای سفته حسن انجام کار، یک مبلغ ثابت و عمومی که برای تمام مشاغل الزامی باشد، تعیین نشده است. مبلغ مورد توافق باید با توجه به نوع مسئولیت، تعهدات شغلی و شرایط همکاری بررسی شود.
برای مثال، مسئولیت فردی که تجهیزات گران قیمت شرکت را تحویل می گیرد، ممکن است با مسئولیت کارمندی که وظایف اداری معمول انجام میدهد، تفاوت داشته باشد.
بااین حال، این تفاوت به معنای آن نیست که کارفرما می تواند بدون توضیح، سفته ای با هر مبلغی درخواست کند.
پیش از امضا، این موارد را در نظر بگیرید:
۱. نوع مسئولیت شما چیست؟ باید بدانید دقیقاً چه وظایفی بر عهده دارید.
۲. سفته بابت چه چیزی دریافت می شود؟ موضوع ضمانت باید روشن باشد.
۳. مبلغ سفته بر چه اساسی تعیین شده است؟ از کارفرما بخواهید مبنای مبلغ را توضیح دهد.
۴. آیا مبلغ با مسئولیت شما تناسب دارد؟ مبلغ بسیار بالا بدون تعیین تعهدات مشخص می تواند ریسک قابل توجهی برای شما ایجاد کند.
نکته ی مهم این است که مبلغ نوشته شده روی سفته، لزوماً برابر با میزان خسارتی نیست که کارفرما واقعاً متحمل شده است. در صورت اختلاف، مبنای مطالبه و مدارک مربوط به تعهدات و خسارت باید بررسی شوند.
نحوه نوشتن سفته حسن انجام کار
نحوه تکمیل سفته ضمانت کاری اهمیت زیادی دارد. اگر سفته را ناقص یا بدون مشخص کردن هدف صدور امضا کنید، ممکن است در آینده برای اثبات توافق اولیه با مشکل روبه رو شوید.
برای تکمیل سفته، مراحل زیر را با دقت انجام دهید.
۱. مبلغ سفته را مشخص کنید
مبلغ سفته باید مطابق توافق شما با کارفرما باشد. مبلغ را به عدد و حروف بنویسید و پیش از امضا مطمئن شوید که با مبلغ مورد توافق مطابقت دارد.
همچنین مبلغ درج شده نباید از مبلغ اسمی چاپ شده روی سفته بیشتر باشد.
۲. نام گیرنده سفته را بنویسید
در قسمت مربوط به گیرنده، نام دقیق شخص یا شرکت دریافت کننده را درج کنید.
اگر سفته را برای یک شرکت صادر می کنید، بهتر است نام ثبتی شرکت نوشته شود. از تحویل سفته بدون مشخص کردن گیرنده خودداری کنید؛ زیرا سفته در وجه حامل می تواند خطر مطالبه یا انتقال آن توسط اشخاص دیگر را افزایش دهد.
۳. تاریخ سفته را با دقت تکمیل کنید
در سفته باید میان تاریخ صدور و تاریخ پرداخت تفاوت قائل شوید.
تاریخ صدور، زمان تنظیم سند را مشخص می کند؛ اما تاریخ پرداخت به موعد پرداخت وجه مربوط است.
در سفته ی ضمانت کاری، به‌جای حذف خودسرانه ی اطلاعات، بهتر است علت صدور سفته و شرایط مطالبه و استرداد آن در قرارداد مشخص شود. اگر درباره نحوه درج تاریخ پرداخت تردید دارید، به ویژه در مبالغ بالا، پیش از امضا متن سند را بررسی کنید.
۴. علت صدور سفته را درج کنید
یکی از مهمترین اقدامات، مشخص کردن هدف صدور سفته است.
برای مثال، می توانید با هماهنگی قرارداد، عبارت زیر را روی سفته درج کنید:
«بابت ضمانت حسن انجام تعهدات موضوع قرارداد کار شماره … مورخ …»
بهتر است تعهدات موردنظر فقط به یک عبارت کلی محدود نشوند و در قرارداد نیز مشخص باشند.
۵. درباره ی انتقال سفته توافق مکتوب داشته باشید
اگر قرار است سفته فقط برای تضمین تعهدات شما در برابر کارفرمای مشخصی نگهداری شود، شرایط انتقال آن به شخص دیگر را در قرارداد روشن کنید.
خط زدن عبارت «حواله کرد» به تنهایی جایگزین بررسی تمام آثار حقوقی انتقال سفته نیست. بنابراین، بهتر است محدودیت های مورد توافق در اسناد مربوط نیز ثبت شوند.
۶. از سفته ی تکمیل شده عکس بگیرید
پیش از تحویل سفته، از روی و پشت آن تصویر واضح تهیه کنید. مبلغ، شماره، گیرنده و عبارت ضمانت باید در تصویر مشخص باشند.
تصویر سفته به تنهایی جای اصل سند یا رسید تحویل را نمی گیرد؛ اما می تواند برای اثبات مشخصات سند در زمان تحویل مفید باشد.
۷. رسید سفته را دریافت کنید
حتی اگر مشخصات سفته در قرارداد نوشته شده باشد، دریافت رسید مستقل توصیه می شود.
رسید باید مشخص کند سفته را چه کسی، از چه شخصی، با چه مبلغی و بابت چه تعهدی دریافت کرده است.
در ادامه، نمونه ای از متن رسید سفته حسن انجام کار را میبینید:
نمونه متن سفته حسن انجام کار
متن زیر یک نمونه عمومی برای روشن کردن هدف صدور سفته است و باید با شرایط واقعی قرارداد شما هماهنگ شود.
«این سفته به مبلغ … ریال، صرفاً بابت ضمانت انجام تعهدات مشخص شده در قرارداد کار شماره … مورخ …، در وجه شرکت … صادر و تحویل شده است. استفاده از سفته تابع مفاد قرارداد و مقررات قانونی مربوط است و پس از انجام تعهدات مورد توافق و زوال مبنای نگهداری آن، اصل سفته باید مسترد شود.»
این عبارت به روشن شدن هدف سفته کمک می کند، اما جایگزین درج سایر اطلاعات لازم روی سند و تنظیم قرارداد دقیق نیست.
نمونه رسید تحویل سفته به کارفرما
یکی از اقداماتی که هنگام تحویل سفته نباید فراموش کنید، دریافت رسید مکتوب است.
نمونه ی زیر می تواند برای تنظیم رسید مورد استفاده قرار گیرد:
رسید دریافت سفته بابت حسن انجام کار
اینجانب / شرکت … به شماره ملی / شناسه ملی …، در تاریخ … تعداد … فقره سفته به شماره های … را از آقای / خانم … دریافت کردم.
- مبلغ هر سفته: … ریال
- مجموع مبلغ سفته ها: … ریال
- علت دریافت: تضمین تعهدات مشخص شده در قرارداد شماره … مورخ …
- شرایط استفاده از سفته: مطابق مفاد قرارداد و مقررات قانونی مربوط
- شرایط استرداد: مطابق توافق مکتوب طرفین و پس از زوال مبنای نگهداری سفته
نام و امضای دریافت کننده: …
نام و امضای تحویل دهنده: …
تاریخ تحویل: …
اگر چند سفته تحویل می دهید، شماره و مبلغ هر برگ را جداگانه در رسید بنویسید. یک رسید کلی که فقط به تعداد سفته ها اشاره کند، ممکن است برای اثبات جزئیات توافق کافی نباشد.
نمونه بند قرارداد برای تحویل سفته حسن انجام کار
علاوه بر درج علت صدور روی سفته، بهتر است مشخصات آن در قرارداد نیز ثبت شود.
برای مثال:
«آقای / خانم … تعداد … فقره سفته به شماره های … و به مجموع مبلغ … ریال، در وجه …، بابت تضمین انجام تعهدات مشخص شده در بندهای … این قرارداد تحویل داده است. استفاده از سفته تابع مفاد قرارداد و مقررات قانونی مربوط است. پس از انجام تعهدات مورد توافق و زوال مبنای نگهداری سفته، کارفرما موظف به استرداد اصل سفته ها خواهد بود.»
این متن یک الگوی عمومی است و باید متناسب با شغل، مسئولیت ها و شرایط همکاری تنظیم شود.
آیا سفته حسن انجام کار قابل وصول است؟
بله، دارنده سفته می تواند در صورت وجود شرایط قانونی برای مطالبه ی وجه آن اقدام کند؛ اما امکان طرح دعوا با حق قطعی دریافت تمام مبلغ سفته یکسان نیست.
فرض کنید کارفرما از شما سفته ای بابت ضمانت حسن انجام کار دریافت کرده است. مدتی بعد، به دلیل اختلاف درباره عملکرد شما، تصمیم می گیرد سفته را مطالبه کند.
در چنین شرایطی، صرف ادعای کارفرما به معنای اثبات تخلف یا استحقاق دریافت تمام مبلغ نیست. متن سفته، قرارداد، شرایط توافق شده و مدارک مربوط به اختلاف اهمیت دارند.
اگر سفته بابت تعهد مشخصی صادر شده باشد، موارد زیر می توانند در بررسی موضوع مؤثر باشند:
- آیا تعهد موردنظر در قرارداد مشخص شده است؟
- آیا نقض تعهد قابل اثبات است؟
- آیا خسارتی وارد شده و ارتباط آن با تخلف ادعایی روشن است؟
- مبلغ مطالبه شده چه مبنایی دارد؟
- آیا شرایط توافق شده برای استفاده از سفته رعایت شده است؟
از طرف دیگر، صادر کننده ی سفته نیز باید مدارک خود را نگهداری کند. قرارداد، رسید تحویل سفته، مکاتبات، اسناد تحویل تجهیزات و مدارک تسویه می توانند در بررسی اختلاف اهمیت داشته باشند.
بنابراین، این تصور که سفته حسن انجام کار تحت هیچ شرایطی قابل وصول نیست، درست نیست. همان طور که دارنده ی سفته نیز نمی تواند صرفاً با در اختیار داشتن سند، بدون توجه به شرایط قانونی، استحقاق دریافت هر مبلغی را قطعی بداند.
اگر کارفرما سفته را به اجرا بگذارد، چه باید کرد؟
اگر کارفرما برای مطالبه ی وجه سفته اقدام کرد، پیش از هر تصمیمی وضعیت سند و مدارک مربوط را بررسی کنید.
اول: قرارداد و سفته را بررسی کنید. مشخص کنید سفته بابت چه تعهدی صادر شده و چه شرایطی برای مطالبه ی آن در نظر گرفته شده است.
دوم: رسید تحویل و مدارک مربوط به ضمانت را جمع آوری کنید. این مدارک می توانند هدف صدور سفته را روشن کنند.
سوم: مدارک مربوط به انجام وظایف خود را نگه دارید. صورت جلسه ی تحویل تجهیزات، مکاتبات اداری، اسناد تسویه و سایر مدارک مرتبط ممکن است در دفاع شما موثر باشند.
چهارم: ابلاغیه ها و مهلت های قانونی را جدی بگیرید. اگر ابلاغیه ی قضایی دریافت کرده اید، مهلت و روش پاسخ گویی را مطابق همان ابلاغیه بررسی کنید.
پنجم: پیش از تنظیم دفاعیه، شرایط پرونده را بررسی کنید. نحوه دفاع به متن سند، مدارک موجود و خواسته ی طرف مقابل بستگی دارد.
اگر مبلغ سفته بالا باشد یا کارفرما ادعای خسارت سنگینی مطرح کرده باشد، بررسی تخصصی مدارک پیش از هر اقدام حقوقی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
آیا سفته حسن انجام کار جنبه کیفری دارد؟
سفته در اصل سندی تجاری برای تعهد به پرداخت وجه است. صرف صدور سفته یا ناتوانی از پرداخت مبلغ آن، به تنهایی به معنای ارتکاب جرم نیست.
بااین حال، این موضوع به معنای بی خطر بودن سفته یا مصونیت صادرکننده از مسئولیت حقوقی نیست. در صورت وجود شرایط قانونی، دارنده می تواند برای مطالبه ی وجه اقدام کند و نتیجه ی رسیدگی ممکن است به مسئولیت مالی صادرکننده منتهی شود.
از سوی دیگر، اگر سفته برای هدف مشخصی به صورت امانی تحویل شده باشد، استفاده از آن برخلاف توافق می تواند با توجه به شرایط پرونده از نظر کیفری نیز بررسی شود.
برای مثال، ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی درباره ی خیانت در امانت، نوشته هایی مانند سفته و چک را نیز در بر می گیرد؛ اما تحقق این جرم به احراز شرایط قانونی مربوط بستگی دارد. صرف اختلاف بر سر خسارت یا مطالبه وجه، به تنهایی برای اثبات خیانت در امانت کافی نیست.
پس اگر سفته ضمانت کاری داده اید، نه باید صرفاً با شنیدن نام سفته تصور کنید حتماً مجازات کیفری در انتظار شماست و نه درست است که خطرات حقوقی آن را نادیده بگیرید.
سفته ی ضمانت کاری بدون قرارداد چه وضعیتی دارد؟
نبود قرارداد کتبی به معنای بی اعتباری خودکار سفته یا رابطه کاری نیست. مطابق ماده ۷ قانون کار، قرارداد کار می تواند کتبی یا شفاهی باشد.
بااین حال، اگر سفته بدون قرارداد کتبی تحویل شده باشد، اثبات هدف صدور آن و حدود تعهدات ممکن است دشوارتر شود.
برای مثال، اگر کارفرما ادعا کند سفته بابت بدهی صادر شده، اما کارگر معتقد باشد آن را فقط برای ضمانت حسن انجام کار تحویل داده است، مدارک موجود در تعیین ماهیت توافق اهمیت پیدا می کنند.
اگر قبلاً سفته داده اید و قرارداد کتبی ندارید، مدارک زیر را نگه دارید:
- پیام ها و مکاتبات مربوط به استخدام و تحویل سفته
- فیش های حقوقی و اسناد واریز حقوق
- سوابق بیمه و مدارک حضور در محل کار
- رسید سفته یا تصویر آن
- مدارک مربوط به وظایف شغلی و تحویل اموال
- اسناد مربوط به پایان همکاری و تسویه حساب
اگر هنوز سفته را تحویل نداده اید، بهتر است پیش از تحویل، توافقی مکتوب تنظیم شود که هدف صدور، مبلغ، گیرنده و شرایط استرداد سفته را مشخص کند.
سفته ضمانت کاری چه زمانی باید به کارگر برگردانده شود؟
زمان و شرایط استرداد سفته باید در قرارداد یا توافق مکتوب مشخص شود.
اگر سفته برای تضمین تعهدات معینی دریافت شده باشد، پس از انجام آن تعهدات و زوال مبنای نگهداری سند، موضوع استرداد مطرح می شود. البته پایان قرارداد به تنهایی همیشه به معنای پایان تمام تعهدات مرتبط با سفته نیست؛ بنابراین، شرایط توافق شده باید بررسی شوند.
برای جلوگیری از اختلاف، بهتر است هنگام پایان همکاری:
۱. درخواست استرداد سفته را به صورت مکتوب ثبت کنید.
۲. شماره و مبلغ سفته را با نسخه ای که هنگام تحویل تهیه کرده اید، تطبیق دهید.
۳. هنگام دریافت اصل سفته، رسید استرداد بگیرید.
۴. اگر کارفرما ادعا میکند سفته گم شده است، درباره ثبت مکتوب مفقودی و تعهدات مربوط به عدم استفاده از سند اقدام کنید.
اگر کارفرما سفته را پس ندهد، چه باید کرد؟
اگر تعهدات مربوط به سفته انجام شده، اما کارفرما از استرداد آن خودداری می کند، ابتدا درخواست خود را به صورت مکتوب ثبت کنید.
در صورت بی نتیجه ماندن پیگیری، ارسال اظهارنامه ی رسمی یا طرح دعوای متناسب با شرایط پرونده ممکن است لازم باشد.
اگر کارفرما همزمان برای مطالبه ی وجه سفته اقدام کرده باشد، موضوع دفاع در برابر دعوای مطالبه وجه نیز مطرح میشود. در این شرایط، متن سفته، قرارداد، رسید تحویل و مدارک مربوط به انجام تعهدات باید بررسی شوند
اگر قبلاً سفته سفید امضا به کارفرما داده اید، چه کار کنید؟
اگر قبلاً سفته سفید امضا تحویل داده اید، لازم نیست بدون بررسی شرایط پرونده بدترین نتیجه ممکن را قطعی فرض کنید. بااین حال، بهتر است برای روشن شدن وضعیت سند اقدام کنید.
۱. مدارک موجود را جمع آوری کنید.
هر مدرکی را که نشان میدهد سفته بابت استخدام یا حسن انجام کار تحویل شده است، نگه دارید؛ از جمله پیام ها، قرارداد، رسید، تصویر سفته و مکاتبات مربوط به استخدام.
۲. هدف صدور سفته را مکتوب کنید.
اگر همکاری ادامه دارد، می توانید با توافق کارفرما، مشخصات سفته و علت صدور آن را در یک توافق مکتوب ثبت کنید.
۳. وضعیت سفته را بررسی کنید.
اگر قرارداد پایان یافته یا تعهدات مربوط به ضمانت انجام شده است، شرایط استرداد سفته را پیگیری کنید.
۴. در صورت بروز اختلاف، پیش از اقدام عجولانه مشاوره بگیرید.
اگر کارفرما تهدید به وصول سفته کرده یا آن را مسترد نمی کند، وضعیت سند و مدارک شما باید بررسی شود. راهکار مناسب به شرایط پرونده بستگی دارد.
تفاوت سفته حسن انجام کار با چک ضمانت چیست؟
سفته و چک هر دو ممکن است برای تضمین تعهدات استفاده شوند، اما از نظر شرایط صدور، نحوه ی مطالبه و برخی آثار حقوقی یکسان نیستند.
سفته سندی تجاری برای تعهد به پرداخت وجه است. چک نیز تابع مقررات خاص خود، از جمله قانون صدور چک، است.
در مورد چک، ماده ۱۳ قانون صدور چک برای چک های صادر شده بابت تضمین انجام تعهد، محدودیت هایی در تعقیب کیفری مقرر کرده است. بنابراین، آثار حقوقی و کیفری چک ضمانت را نباید بدون بررسی شرایط به سفته تعمیم داد.
در هر دو حالت، مهم است که هدف صدور سند، تعهدات مورد ضمانت و شرایط استفاده از آن مشخص باشند.
چک‌لیست نهایی پیش از تحویل سفته به کارفرما
پیش از امضای سفته استخدام، این موارد را بررسی کنید:
- مبلغ سفته مشخص و مطابق توافق است.
- نام گیرنده به صورت دقیق نوشته شده است.
- علت صدور سفته در سند و قرارداد روشن است.
- تعهداتی که سفته بابت آنها صادر می شود، مشخص شده اند.
- شرایط مطالبه ی وجه و استرداد سفته بررسی شده اند.
- هیچ بخش مهمی برای تکمیل بعدی خالی نمانده است.
- از روی و پشت سفته تصویر واضح تهیه کرده ام.
- مشخصات سفته در قرارداد یا توافق مکتوب ثبت شده است.
- رسید تحویل سفته را دریافت کرده ام.
- یک نسخه از قرارداد و مدارک مربوط به ضمانت نزد خودم دارم.
اگر حتی یکی از این موارد روشن نیست، بهتر است قبل از تحویل سند، آن را بررسی کنید.
سوالات متداول درباره سفته حسن انجام کار:
آیا سفته حسن انجام کار بدون تاریخ معتبر است؟
نبود تاریخ می تواند بر وضعیت شکلی و آثار حقوقی سفته تأثیر بگذارد. تاریخ صدور و تاریخ پرداخت نیز دو مفهوم متفاوتند. بهتر است اطلاعات لازم و شرایط مطالبه را مطابق توافق و مقررات مربوط تنظیم کنید.
آیا کارفرما می تواند سفته را بدون اطلاع کارگر وصول کند؟
کارفرما می تواند در صورت وجود شرایط قانونی برای مطالبه وجه سفته اقدام کند؛ اما استحقاق دریافت وجه به شرایط سند، قرارداد و دلایل مربوط بستگی دارد. اگر سفته بابت ضمانت صادر شده باشد، صادرکننده می تواند در صورت وجود دلایل قانونی، از توافق و هدف صدور آن دفاع کند.
آیا با دادن سفته حسن انجام کار، کارگر دیگر نمی تواند استعفا دهد؟
خیر. صرف ارائه سفته به معنای سلب حق استعفا نیست. با این حال، پایان همکاری باید مطابق مقررات قانون کار و تعهدات معتبر طرفین انجام شود.
اگر کارگر قبل از پایان قرارداد استعفا دهد، سفته ی او چه میشود؟
صرف استعفا به تنهایی به این معنا نیست که کارفرما مستحق دریافت تمام مبلغ سفته است. باید تعهدات کارگر، شرایط پایان همکاری، مفاد قرارداد و مبنای ادعای کارفرما بررسی شوند.
آیا کارفرما می تواند سفته را بابت ترک کار وصول کند؟
پاسخ به شرایط قرارداد و تعهد مورد ضمانت بستگی دارد. صرف عنوان ترک کار به تنهایی برای اثبات استحقاق دریافت تمام مبلغ سفته کافی نیست.
آیا کارفرما می تواند سفته را بابت خسارت ادعایی مطالبه کند؟
امکان طرح دعوا وجود دارد، اما نتیجه ی آن به مدارک و شرایط قانونی بستگی دارد. اگر سفته بابت تضمین تعهد مشخصی صادر شده باشد، مبنای مطالبه، نقض تعهد و میزان خسارت قابل مطالبه باید بررسی شوند.
آیا سفته ضمانت کاری بعد از پایان قرارداد خود به خود باطل میشود؟
خیر. پایان قرارداد به تنهایی به معنای ابطال خودکار سفته نیست. اگر تعهدات مورد ضمانت انجام شده و مبنای نگهداری سفته از بین رفته باشد، باید استرداد آن را پیگیری کرد.
اگر کارفرما سفته را پس ندهد، چه باید کرد؟
ابتدا درخواست استرداد سفته را به صورت مکتوب ثبت کنید و مدارک تحویل سند و انجام تعهدات را نگه دارید. اگر نتیجه ای حاصل نشد، با توجه به شرایط پرونده ممکن است ارسال اظهارنامه ی رسمی یا طرح دعوای استرداد لازم باشد.
آیا کارفرما می تواند به دلیل اختلاف بر سر سفته، حقوق و سنوات را پرداخت نکند؟
مطالبات قانونی کارگر تابع مقررات مربوط به خود هستند. وجود اختلاف درباره سفته به تنهایی مجوز خودداری از پرداخت حقوق قانونی نیست و ادعای خسارت باید از مسیر قانونی مناسب پیگیری شود.
سخن پایانی: قبل از امضای سفته استخدام، از حقوق خود مطلع باشید
سفته حسن انجام کار یکی از موضوعاتی است که کارجویان باید پیش از شروع همکاری درباره آن اطلاعات کافی داشته باشند.
این سند می تواند برای تضمین تعهدات مشخص استفاده شود، اما دریافت آن به معنای اختیار نامحدود کارفرما برای مطالبه ی وجه نیست. از طرف دیگر، ضمانتی بودن سفته نیز به این معنا نیست که سند هیچ اثر حقوقی ندارد یا نمی توان آن را مطالبه کرد.
اگر قرار است سفته ای برای استخدام ارائه دهید، مبلغ، گیرنده، علت صدور، تعهدات مورد ضمانت و شرایط استرداد را بررسی کنید. مشخصات سند را در قرارداد ثبت کنید، رسید بگیرید و یک نسخه از تمام مدارک را نزد خود نگه دارید.
اگر هم قبلاً سفته داده اید و اکنون درباره استرداد، مطالبه وجه یا ادعای خسارت اختلاف دارید، بهتر است پیش از هر اقدام، مدارک پرونده را بررسی کنید.
برای بررسی سفته و قرارداد کارتان، می‌توانید از خدمات مشاوره تخصصی دوامضا در زمینه قانون کار و روابط کار استفاده کنید.
برای مشاوره تخصصی اداره کار
همین حالا شماره تماس خود را وارد کنید تا کارشناسان مجموعه در سریع‌ترین زمان ممکن با شما تماس بگیرند.
